تومور نخاع چیست؟

تومور نخاع ، توده غیرطبیعی ­است ­که در کانال نخاعی یا استخوان ستون فقرات بطور غیر قابل کنترلی رشد و تکثیر می­ یابد و به نظر می رسد با مکانیسم های کنترل کننده سلولهای طبیعی کنترل نشده اند که می تواند خوش خیم (غیرسرطانی) یا بد خیم (سرطانی باشد).

تومور در ستون فقرت می تواند موجب درد کمر ناشی از آسیب وارده به بافت سالم مانند مهره یا فشار بر عصب را موجب شود.

  • تومور خوش خیم نخاعی : اگرچه این تومور غیر سرطانی است، باید برداشته شود اگر بر مهره ها فشار وارد می کند یا موجب ناراحتی می شود.
  • تومور بدخیم نخاعی : این تومور سرطانی است و می تواند در بافت سالم نفوذ کند، پس باید برداشته شود.

توموری که بر استخوان ستون فقرات (مهره ها) تاثیر می گذارد تومور مهره ای نامیده می شود. منشا تومورهای اولیه در ستون فقرات یا نخاع است و تومورهای متاستاز یا ثانویه از انتشار سرطان در ناحیه دیگری از ستون فقرات ایجاد می شود.تومور نخاع

تومور نخاع بسته به محل وقوع آن نسبت به غشای محافظ نخاع به عنوان یکی از سه نوع متفاوت طبقه بندی می شود.

تومور غده ها یا تومورهای نخاعی از هرنوع می تواند مشکلات عصبی و گاهی اوقات فلج باشد. تومور نخاعی می تواند تهدیدکننده زندگی باشد و موجب ناتوانی دائمی گردد. درمان این بیماری می تواند جراحی، پرتو درمانی، شیمی درمانی یا داروهای دیگر باشد.

گاهی اوقات تومور نخاع ممکن است مورد غفلت قرارگیرد به دلیل اینکه رایج نیستند و علائم آن شبیه نشانه های شایع تر است. به همین دلیل، بطور خاصی مهم است که پزشک سابقه کامل پزشکی بیمار را بداند و معاینات فیزیکی و عصبی را انجام دهد. اگر پزشک معالج به تومور نخاعی مشکوک شود، این آزمایشات به تشخیص و تعیین محل تومور کمک می کند:

  • تصویربرداری ام آر آی:

این تصویربرداری از میدان مغناطیسی قوی و امواج رادیویی در تولید تصاویر دقیق ستون فقرات، نخاع و عصب استفاده می کند. ام آر آی معمولا آزمایش ترجیحی در تشخیص تومور نخاعی و بافت اطراف آن است.

ماده حاجب می تواند به برجسته کردن ساختارهایی که ممکن  است به رگ دست یا بازودر حین آزمایش آسیب ببیند و  بافتهای معینی کمک کند. برخی از افراد ممکن است داخل اسکنر ام آر ای احساس کلاستروفوبیک داشته باشند یا صدای ضربان بلندی بشنوند که ایجاد آشفتگی می کند.

  • توموگرافی کامپیوتری (CT):

این آزمایش از میله باریک اشعه در ایجاد تصاویر دقیق ستون فقرات استفاده می کند. گاهی  همراه با تزریق رنگ کنتراست انجام می شود تا مشاهده تغییرات غیر عادی در کانال نخاع یا نخاع را آسانتر کند. سی تی اسکن به ندرت تشخیص تومور نخاعی استفاده می شود.

  • بیوپسی:

تنها راه تعیین نوع دقیق تومور نخاعی آزمایش نمونه کوچک بافت (بیوپسی) زیر میکروسکوپ است. نتایج بیوپسی به تعیین گزینه درمان کمک می کند

دلایل تومور نخاع

علت تومور نخاعی ناشناخته است. بعضی تومورهای نخاعی اولیه  براثر نقص ژنتیک بوجود می آیند. تومور نخاعی می تواند داخل نخاع (داخل حفره ای) ، غشاء (مننژ)  پوشش نخاعی، بین داخل حفره ای و استخوان مهره ایجاد شود. رشد تومور می تواند بررگهای خونی، استخوان نخاعی، داخل حفره ای، ریشه عصب و سلولهای نخاعی تاثیر بگذارد.

علائم تومور نخاع به شرح ذیل می باشد:

تومور نخاعی منجر به درد کمر می شود و می تواند نارسایی عصبی مانند بی حسی یا ضعف نیز موجب شود.

علائم برحسب ناحیه ای که تومور قرار گرفته است و آیا سرطانی است یا خیر می تواند متفاوت باشد.

بیماران مبتلا به تومور نخاع معمولا درد در ناحیه میانی یا تحتانی کمر را بعنوان علائم اولیه تجربه می کنند که به لگن، ساق پا، کف پا یا بازو  منتشر می شود.

بعضی دیگر از بیماران علائم ضعف عضلانی، سختی در راه رفتن، عدم عملکرد مثانه، اسکولیوز، حساسیت کاهش یافته به گرما و سرما را تجربه می کنند.

با وجود درمان، این علائم ممکن است به مرور زمان شدیدتر شوند و به صورت تومور رشد کند.

تومور بدخیم خیلی سریعتر از تومور خوش خیم رشد می کند و باید به نحوی موثرتر درمان شود تا از انتشار سرطان و آسیب های دائم جلوگیری کرد.

با آنکه اغلب دردهای نخاعی در قسمت تحتانی کمر یا گردن وجود دارد، به نظر می رسد در ناحیه میانی یا فوقانی کمر بیشتر احساس شود.

احساس بدتر شدن درد در شب تا روز: درد تومو معمولا با استراحت یا خودداری از فعالیت کاسته نمی شود و می تواند در شب تشدید شود و موجب اختلال خواب گردد. درد تومور می تواند در بدترین حالت خود درزمان بیدارشدن در صبح باشد

 

تومور نخاع

 

جراحی تومور نخاع

جراحی تومور می تواند برای برداشتن تومور بدخیم یا خوش خیم، کاهش اندازه آن و یا تسکین درد مداوم گردن یا کمر، توازن نارسایی ها، به سختی راه رفتن و اختلال عملکرد مثانه یا روده یک گزینه باشد.

جراحی مستلزم دقت و بررسی قابل ملاحظه ای است چون تومور در نزدیکی نخاع برداشته می شود. پس جراح دقت ویژه ای خواهد داشت تا به نخاع یا عصبهای اصلی دیگر در ستون فقرات آسیبی وارد نکند.

چندین تکنیک مختلف جراحی وجود دارد که می توان در اتاق عمل از آن استفاده کرد. برای مثال، جراح می تواند تومور را بطور کامل بردارد که برداشتن بلوک نامیده می شود، توموربا ایجاد برش در کمر برداشته شود که مستلزم افزایش دید ریشه عصب است.

تومور را با مجموعه ای از برشهای کوچک با استفاده از تکنیک کم تهاجمی برداشت و اثر زخم، عفونت و سایر عوارض جانبی را کاهش داد، می توان با تزریق مایع چسب مانند به رگهای خونی که تومور را تغذیه می کنند عدم خونرسانی را کاهش داد، این تکنیک امبولاسیون مسدود کننده جریان خون گفته می شود.

جراحی به فاکتورهای زیادی بستگی دارد ازجمله:

  1. نوع تومور، بدخیم و خوش خیم بودن
  2. اندازه تومور و محل آن
  3. مرحله رشد تومور
  4. ناپایداری نخاعی، شکستن مهره یا خراب شدن استخوان مهره
  5. اختلال عملکرد مثانه یا روده
  6. درد بی وقفه که به درمانهای غیر جراحی واکنش نمی دهد
  7. خطر عفونت، سلامت عمومی، ایمنی
  8. اهداف جراحی